آمار چيست؟
آمار چيست؟
واژه آمار (Statistics) از كلمه لاتين Status سرچشمه گرفته است كه به معناي حالت, وضع يا موقعيت مي باشد. از اين واژه به عنوان ريشه واژه هاي Stato (دولت)،Statista (دولت شناسي يا كسي كه اطلاعات راجع به دولت دارد Statistica (آمار)، كه مجموعه معين راجع به دولت مي باشد، به وجود آمده است.
علم آمار همانند هر علم ديگر، در نتيجه نيازهاي بشر بوجود آمده است و تاريخي غني دارد بطوريكه از دورانهاي گذشته تا كنون رشد و تكامل آن ادامه يافته است.
سرشماريهاي بسيار ابتدايي كه به هيچ رو با آمار دموگرافي و سرشماريهاي امروزي قياس شدني نيست، بناي آمار كنوني را پي ريزي كرده و آغاز نموده است
در تحقيق هاي علمي بيش از همه اين فكر كه آمار در قرن هفدهم به خود شكل يك علم مي گيرد طرفدار پيدا كرده است. در اواسط قرن هفدهم در انگلستان يك جريان علمي پديد امد كه نام” حساب سياسي“ به خود گرفت. اين جريان علمي را ويليام پتي و جان گرانت آغاز كردند و بعد از آنها بنام كتب ” حسابدانهاي سياسي “ ناميده شد. اين دانشمندان در برسي هاي خود از مشخص كننده هاي آمار همچون كميت هاي نسبي و متوسط استفاده مي كردند. همزمان با ظهور اين مكتب، در آلمان مكتب ” آمار توصيفي “ يا ”دولت شناسي“ توسعه يافت. ظهور اين علم به سالهاي 1660 مربوط ميگردد. دانشمندان اين مكتب سعي وافر داشتند كه به طور همه جانبه اي با استفاده از اعداد، دولتها و كشورها را تشريح و تفسير كنند. بين دانشمندان دولت شناس، بيش از همه ” آخن وال“ استاد دروس حقوق بين الملل و آمار در دانشگاه گوتينگن جلب نظر ميكند. بعضي از آمار دانان آخن وال را پدر آمار مي دانند. البته از بنيانگذاران علم آمار، قبل از ديگران مي توان از ” كتله“ نام برد.
بیشتر مردم با کلمه آمار، به مفهومی که برای ثبت و نمایش اطلاعات عددی به کار می رود، آشنا هستند. ولی این مفهوم منطبق با موضوع اصلی مورد بحث آمار نیست. آمار به عنوان یک موضوع علمی، امروزه شامل مفاهیم و روشهایی است که در تمام پژوهشهایی که مستلزم جمع آوری داده ها به وسیله یک فرایند آزمایش و مشاهده، و انجام استنباط ها و نتیجه گیری به وسیله تجزیه و تحلیل این داده ها هستند، اهمیت بسیار دارند. نمایش های عددی به صورت جنبه ای فرعی از آمار در آمده اند. امروزه تعداد خیلی کمی از آمار شناسان از راه ساختن جداول و نمودارها، کسب درآمد می کنند.
چندي پيش مجله Science به دنبال يك نظر خواهي از دانشمندان علوم مختلف، 20 كشف و اختراع مهم قرن بيستم را معرفي كرد كه در ميان اين اختراعات و اكتشافات، علم آمار پس از اختراعات مهمي مثل ترانزيستور و كامپيوتر و قبل از ليزر قرار داشت. البته حضور علم آمار در اين فهرست چيز عجيبي نيست چون جهان امروز جهان مديريت اطلاعات است و بخش عظيم اطلاعات نيز در هر علم، رشته، سازمان و يا مركز شامل اعداد و ارقام، علم آمار مورد نياز مي باشد. براي مثال هنگام آزمايش تاثير يك داروي جديد انتخاب يك نوع بذر در بين بذرهاي مختلف، مقايسه كيفيت دو روش تدريس در آموزش زبان، كنترل كيفيت محصولات، تعيين حق بيمه ، پيش بيني نرخ ارز ، نظر سنجي و پيش بيني انتخابات، تعيين نرخ بي كاري، تعيين شاخص هزينه خانوار ، تاثير و رابطه افسردگي بر تحصيل، نياز به تحقيقات آماري داريم. تهیه و تنظیم : مصطفی شکوریان
با تشکر از کسانی که با نظرات و انتقادهای خود باعث بالا رفتن کیفیت وبلاگ می شوند.